در اواخر شوال ، در زنجان ، شورش سخت شد . مردم به حكومت شوريدند و جمعى از اجزاى حكومت را صدمه زدند . سبب اين بود كه حاكم مىخواست از خانهء مجتهد بستى را بكشد . چون وزير همايون « 1 » مرد عاقل زيركى بود به خانهء مجتهد رفت و آشوب خاموش شد « 2 » . در ذىقعده مردم سارى مازندران بر ضد حسام لشكر حكمران شوريده‌اند . لكن حكومت بىاعتدالى نكرده است . محرك دارند . در عشر سوم ذىقعده ، ميرزا محمد خان وكيل الدوله تبريزى - كه رئيس دار الانشاى حضور شاه بود و از هواخواهان اتابيك بود - معزول شد . اين شغل را به سلطان على خان وزير افخم دادند . وكيل الدوله در اول توتون‌فروش بود . پس از آن ، نوكر حسنعلى خان امير نظام گروسى شد . « 3 » چون مرد احمقى بود ، اتابيك به دو ميلى داشت . انشاى حضور شاه را به او داد . بسيار مرد طماع ، بىخير ، پست‌فطرتى بود . اگر كسى مىخواست عريضه‌اى به شاه بدهد - كه از براى وكيل الدوله فايدتى نداشت - مانع مىشد . يك خارى از سر راه مردم مرتفع شد . وزير افخم شخص خراج ، خوش‌فطرت بزرگ‌منشى است . قدرى تكبر دارد و پس پرده‌نشين است . پس از آن‌كه ما بين دولت روس و ژاپون ، به جهت منافع سرحدى و فوايدى كه دو طرف از مملكت چين برده‌اند و براى آزادى مملكت كره و مملكت منچورى ، گفتگوها شد و چاره‌اى جز جنگ نديدند ، در عشر دوم ذى قعده ، وزير مختار دولت ژاپون در روس بيرق خود [ را ] خوابانيده ، از روس بيرون رفت . همچنين سفير دولت روس در ژاپون . اين جنگ فقط در دريا خواهد بود . قشون بحرى ژاپون منظم‌تر از روس است . سياسيون گويند اين جنگ عالمگير است . محرك ژاپون بر ضد روس ، دولت انگليس است .

--> ( 1 ) . متن : هميون . ( 2 ) . متن : خواموش . ( 3 ) . حسنعلى خان از رجال مهم عصر ناصرى بود و سالها در استانبول و فرانسه و لندن سمت سفارت داشت و به وزارت فوايد عامه و پيشكارى آذربايجان نيز رسيد . در طى حكومت كرمان در سال 1317 درگذشت و در بقعهء شاه نعمة الله ولى در ماهان به خاك سپرده شد . براى شرح حالش مراجعه شود به خاطرات اعتماد السلطنه و شرح حال رجال ايران و مقدمهء رساله يحيويه به قلم منوچهر سعيد وزيرى و خاطرات احتشام السلطنه .